هشدار جدید تهران به منطقه

به گزرش 9 صبح به نقل از اکوایران، هم‌زمان با ورود ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» به منطقه و تشدید تهدیدهای واشنگتن، تحرکات دیپلماتیک و هشدارهای متقابل در خاورمیانه وارد مرحله‌ای تازه شده است. تماس اخیر تهران و ریاض، پیام‌های دوگانه آمریکا درباره قدرت نظامی و آمادگی برای مذاکره، و ارزیابی کارشناسان از احتمال حملات جدید، همگی از فضایی ملتهب حکایت دارند که آینده آن میان درگیری نظامی و دیپلماسی شکننده در نوسان است.به نوشته الجزیره، مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، پس از ورود یک ناو هواپیمابر آمریکا به منطقه و در بحبوحه افزایش نگرانی‌ها از وقوع درگیری جدید آمریکا، با بن سلمان، ولی‌عهد پادشاهی عربستان سعودی،  تماس تلفنی برقرار کرد. آمریکا در هفته‌های اخیر اعلام کرده است که در حال بررسی حمله‌ای علیه ایران است. ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا، ناو هواپیمابر «یواس‌اس آبراهام لینکلن» را به منطقه اعزام کرده است. پزشکیان در این تماس تلفنی با رهبر واقعی عربستان، تهدیدهای آمریکا را مورد انتقاد قرار داد و گفت این تهدیدها «با هدف برهم زدن امنیت منطقه انجام می‌شود و هیچ نتیجه‌ای جز بی‌ثباتی در پی نخواهد داشت». در بیانیه‌ای که روز سه‌شنبه از سوی دفتر رئیس‌جمهور ایران منتشر شد، آمده است: «رئیس‌جمهور به فشارها و خصومت‌های اخیر علیه ایران، از جمله فشارهای اقتصادی و مداخلات خارجی، اشاره کرد و تأکید داشت که چنین اقداماتی نتوانسته است استقامت و آگاهی مردم ایران را تضعیف کند».آمریکا اعلام کرده است که یک رزمایش چند روزه را خاورمیانه انجام خواهد داد. در همین حال، گزارشی منتشر شده است که ادعا می‌کند کشورهای منطقه از جمله امارات و اردن در صورت حملات آمریکا علیه ایران، در این منقاشه مشارکت خواهند داشت.

در این بیانیه همچنین آمده است که محمد بن سلمان «از گفت‌وگو استقبال کرده و بر تعهد عربستان به ثبات، امنیت و توسعه منطقه‌ای تأکید کرده است». وی «بر اهمیت همبستگی میان کشورهای اسلامی تأکید کرد و گفت ریاض هرگونه تجاوز یا تشدید تنش علیه ایران را رد می‌کند» و افزود که عربستان آمادگی دارد برای برقراری صلح و امنیت در سراسر منطقه تلاش کند. خبرگزاری رسمی عربستان گفت: «بن سلمان در جریان این تماس بر موضع پادشاهی در احترام به حاکمیت ایران تأکید کرد و گفت که عربستان اجازه نخواهد داد از حریم هوایی یا خاک آن برای هرگونه اقدام نظامی علیه ایران یا برای هرگونه حمله از سوی هر طرفی، صرف‌نظر از منشأ آن، استفاده شود». این خبرگزاری افزود: «بن سلمان همچنین حمایت پادشاهی را از هرگونه تلاش برای حل‌وفصل اختلافات از طریق گفت‌وگو، به‌گونه‌ای که موجب تقویت امنیت و ثبات در منطقه شود، اعلام کرد.»

امیدوارم توافق کنند

ترامپ در سخنرانی خود در ایالت آیووا در روز سه‌شنبه بار دیگر گفت که یک ناوگان بزرگ به سمت ایران در حرکت است و تهدیدهای خود را تکرار کرد و گفت تهران باید به خواسته‌های آمریکا تن دهد. او گفت: «ضمناً، یک ناوگان زیبا همین حالا در حال حرکت به سمت ایران است. باید ببینیم چه می‌شود.» وی افزود: «امیدوارم توافق کنند. امیدوارم توافق کنند. باید دفعه اول توافق می‌کردند. آن وقت یک کشور داشتند»، که ظاهراً اشاره‌ای به حملات آمریکا به ایران در ماه ژوئن سال گذشته بود.

ناو آبراهام لینکلن

در میان نگرانی‌های فزاینده از وقوع جنگی جدید، یکی از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران روز سه‌شنبه به کشورهای همسایه هشدار داد. محمد اکبرزاده، معاون سیاسی نیروی دریایی سپاه، به نقل از خبرگزاری فارس گفت: «کشورهای همسایه دوستان ما هستند، اما اگر از خاک، آسمان یا آب‌های آن‌ها علیه ایران استفاده شود، خصمانه تلقی خواهند شد.»

نزدیک به صفر

روز دوشنبه، یک مقام آمریکایی گفت که واشنگتن برای گفت‌وگو با ایران «آماده است». این مقام در پاسخ به پرسشی درباره مذاکرات با ایران به خبرنگاران گفت: «فکر می‌کنم آن‌ها از شروط آگاه هستند. از شروط اطلاع دارند». علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بین‌المللی بحران، در این رابطه، به الجزیره گفت احتمال تن دادان ایران به خواسته‌های آمریکا نزدیک به صفر است. به گفته واعظ، مقامات ایران معتقدند که «سازش تحت فشار نه‌تنها فشار را کاهش نمی‌دهد، بلکه به فشار بیشتر دعوت می‌کند».

با این حال، در حالی که ارتش آمریکا حضور خود را در منطقه افزایش می‌دهد، ایران هشدار داده که در صورت آغاز حمله، پاسخ خواهد داد. سخنگوی وزارت امور خارجه ایران روز سه‌شنبه هشدار داد که پیامدهای هرگونه حمله به ایران می‌تواند کل منطقه را تحت تأثیر قرار دهد. اسماعیل بقایی به خبرنگاران گفت: «کشورهای منطقه به‌خوبی می‌دانند که هرگونه نقض امنیت در منطقه تنها ایران را تحت تأثیر قرار نخواهد داد. ناامنی مسری است.»

شروع دوباره جنگ اشتباه است

در این شرایط، هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه، هشدار داد که هرگونه حمله ایالات متحده به ایران «اشتباه» خواهد بود و از واشنگتن و تهران خواست اختلافات خود را به‌صورت دیپلماتیک و تدریجی حل‌وفصل کنند. به نوشته الجزیره،  فیدان، هم‌زمان با افزایش تنش‌های ایالات متحده با ایران و گسیل تجهیزات نظامی به خاورمیانه، بر ضرورت همکاری منطقه‌ای تأکید کرد. او گفت: «شروع دوباره جنگ اشتباه است» و  تأکید کرد که همچنان امکان دستیابی به راه‌حل دیپلماتیک وجود دارد.

ایران آمریکا

این دیپلمات ارشد ترکیه گفت: «ایران آماده است بار دیگر درباره پرونده هسته‌ای مذاکره کند». فیدان گفت: «توصیه همیشگی من به دوستان آمریکایی این است که پرونده‌ها را یکی‌یکی با ایران ببندند. از پرونده هسته‌ای شروع کنید، آن را ببندید و سپس به سراغ بقیه بروید». او افزود: «اگر همه این مسائل را به‌صورت یک بسته مطرح کنید، هضم و پردازش آن برای دوستان ایرانی ما بسیار دشوار خواهد بود و عبور از آن کار ساده‌ای نیست. حتی گاهی ممکن است برای آن‌ها تحقیرآمیز به نظر برسد. توضیح دادن چنین چیزی نه‌تنها برای خودشان، بلکه برای ایران نیز بسیار سخت خواهد بود». فیدان گفت ایران می‌تواند جایگاهی «کاملاً مناسب» در نظم منطقه‌ای داشته باشد.

تیک‌تاک ساعت و احتمال درگیری محدود

این اخبار در حالی مطرح می‌شود که بنا به گزارش  ریسپانسیبل استیت‌کرفت، تحلیل‌گران عقیده دارند تجمع گسترده نیروهای نظامی نشان‌دهنده احتمال حملات جدید آمریکا به ایران است. اینکه حمله چه زمانی، چگونه و حتی آیا انجام می‌شود یا نه، هنوز مشخص نیست؛ اما به نظر می‌رسد زمان در حال سپری شدن است. با وجود آن‌که بسیاری از تجهیزات تازه مستقرشده ماهیت دفاعی دارند، افزایش فزاینده آرایش نظامی آمریکا در اطراف ایران، احتمال یک حمله محدود را در آینده‌ای نزدیک افزایش داده است.

به نظر می‌رسد در حالی که ترامپ نیروی نظامی بیشتری به خاورمیانه می‌فرستد، تهران نیز برای مقابله با تهدیدات آماده است.

به گفته جنیفر کاوانا، پژوهشگر ارشد و مدیر بخش تحلیل نظامی اندیشکده دیفنس پرایوریتیز،  اگر جنگ کوتاه اسرائیل با ایران در تابستان امسال نشانه‌ای باشد، بسیاری از تجهیزاتی که به منطقه منتقل می‌شوند با هدف حفاظت از دارایی‌های موجود آمریکا در صورت حمله احتمالی است. او گفت: «وقتی ایالات متحده در ماه ژوئن تصمیم گرفت تأسیسات هسته‌ای ایران را در خاورمیانه بمباران کند، برای این حملات چندان به تجهیزات نظامی مستقر در منطقه متکی نبود. این حملات عمدتاً با بمب‌افکن‌هایی که از آمریکا پرواز کرده بودند و جنگنده‌ها و هواپیماهای سوخت‌رسانی که بیشتر از اروپا می‌آمدند، انجام شد.» کاوانا افزود: «تجهیزات نظامی مستقر در منطقه عمدتاً برای عملیات دفاعی استفاده شدند؛ برای حفاظت از پایگاه‌ها و نیروهای آمریکا و کمک به اسرائیل برای دفاع از خود در برابر پاسخ احتمالی ایران.» او ادامه داد: «به نظر می‌رسد هر کارزار آینده‌ای نیز مشابه باشد. تجهیزاتی که به منطقه منتقل شده‌اند بیشتر برای دفاع از نیروها، پایگاه‌ها و سخت‌افزار نظامی آمریکا به نظر می‌رسند تا برای انجام حملات تهاجمی علیه ایران».

تجربه تاریخی

به گفته سباستین برونس، پژوهشگر انجمن سلطنتی علوم دریایی سوئد، با قرار دادن این تحولات در بستر تاریخی، ورود یک ناو هواپیمابر به خاورمیانه هرچند پدیده‌ای تازه نیست، نشان می‌دهد واشنگتن قصد اقدام دارد. او گفت: «از نظر تاریخی، دست‌کم از زمان تشکیل فرماندهی مرکزی آمریکا، دارایی‌های نظامی آمریکا همواره در این منطقه حضور پررنگی داشته‌اند، با دوره‌هایی از افزایش و کاهش متناسب با سطح تنش‌ها. اما با توجه به کمبود ناوهای هواپیمابر آماده، آمریکا بعدها تصمیم گرفت از حضور دائمی ناو هواپیمابر در منطقه صرف‌نظر کند و تمرکز خود را دوباره بر چین بگذارد».

ارتش آمریکا ناو آبراهام لینکلن

او افزود: «بنابراین، حضور یک ناو هواپیمابر در منطقه جدید نیست، اما نشانه‌ای از نمایش قدرت است و اگر ونزوئلا معیار باشد، دولت ترامپ با اعزام آن جدی است». برونس ادامه داد: «با این حال، برای محافظت از این ناو به مجموعه‌ای از تجهیزات نیاز است، زیرا ایران از توان دفاعی بسیار بالاتری نسبت به ونزوئلا برخوردار است. از این رو، این تجمع نیروها می‌تواند برای مدتی حفظ شود، اما در نهایت یا باید عقب‌نشینی کند یا به شکلی مورد استفاده قرار گیرد. همین موضوع متغییر زمان را وارد معادله می‌کند».